Pagkakatuklas ng Isang Matalinong Mama:  Isang Pabula para sa mga Mag-aaral ng Ingles

(A Wise Man's Discovery:  A Fable for English Learners)

¹  Matagal ng taon ang nakalipas, may isang matalinong mama na naninirahan sa Low Country. Siya at ang kanyang mga kapitbahay ay nagtayo ng mga bagong bahay at nagsimula ng bagong buhay.

¹ A long time ago, there was a wise man living in the Low Country. He and his neighbors had built new homes and started a new life.

²  Ang kanilang unang taglamig sa Low Country ay mahirap dahilan sa marami ang hindi pa natapos ang kanilang mga bahay o nakapag-ani ng kanilang mga pananim bago ang taglamig. Nang dumating ang tagsibol, alam nila na hindi lamang dapat na magtanim sila ng mga pananim, subalit kailangan din silang magtayo ng kamalig upang iimbak ang darating na ani.

² Their first winter in the Low Country was difficult because many had not finished their houses or harvested their corps before winter. When spring finally came, they knew that they must not only plant their crops, but they must also build a granary to store the coming harvest.

³  Pinag-usapan nilang masyado ang tungkol sa kamalig. Nang sila ay manirahan sa High Country, kailangan lamang nila na maitayo ito ng matibay upang mapanatili ang Kambing sa labas. Sa Low Country, alam nila na kinakailangan din nilang ikonsidera ang Oso, Usa, at Elk. Dahilan sa ang Oso ay malakas, ang kamalig ay dapat maging matibay.

³ They talked much about the granary. When they lived in the High Country, they only needed to build it strong enough to keep Goat out. In the Low Country, they knew they also needed to consider Bear, Deer, and Elk. Because Bear was powerful, the granary must be very strong.

⁴  Mayroong matanda ng bakal na kalsada na dumaraan sa kanilang nayon. Ang malaking bumubuga ng usok na mga makina na dating gumagamit ng kalsadang ito ay hindi na kinakailangan ito. Mayroong malaking bakal na kahon na may mga gulong na may kalahating oras na lakad hanggang sa bakal na kalsada mula sa nayon. Lahat ay sumasang-ayon na kung ang kahon ay maitutulak sa nayon, magsisilbi itong ligtas na kamalig. Kahit na ang Oso ay hindi mabubuksan ang matibay na mga pintong bakal.

⁴ There was an old steel road that passed by their village. The large steam-breathing machines that once used this road no longer needed it. There was a huge iron box on wheels about a half hour's walk up the steel road from the village. All agreed that if the box could be pushed to the village, it could serve as a safe granary. Even Bear could not open the strong iron doors.

⁵  Kayat ang mga lalaki ay sinubukang itulak ang bakal na kahon sa nayon. Subalit ito ay napakabigat na hindi nila ito halos mapagalaw. Ang lahat ng mga lalaki ay nagtrabaho ng napakabigat. Matapos ang sobrang pagsisikap, naitulak lamang nila ang kahon ng layo ng haba ng kamay bago sila kailangang magpahinga. Sa dalawang araw sila ay nagtulak at nagpahinga. Nagtulak at nagpahinga. Sila ay nagtulak at nagpahinga pa ng ilan. Sa bandang huli, lahat sila ay pagod-na-pagod. “Magiging magaan lamang ang trabaho,” sabi nila, “na magtayo ng kamalig sa nayon kaysa sa paglipat ng bakal na kahon.”

⁵ So the men tried to push the iron box to the village. But it was so heavy that they could barely make it move. All the men worked very hard. After much effort, they had pushed the box only as far as the length of a man's hand before they needed to rest. For two days they pushed and rested. Pushed and rested. Then they pushed and rested some more. At last, they were all exhausted. "It would take less work," they said, "to build a granary in the village than to move the iron box."

⁶  Isang bagong kamalig ang itinayo sa nayon. Naimbakan ito ng pagkain sa dalawang taglamig. At ang tagtuyo ay dumating. Ang bukirin ay nagbigay ng kaunting ani. Sa taglagas, kaunting berries ang natagpuan sa gubat dahilan sa ang Oso ay halos lahat kinuha para sa kanya. Ang Usa at Elk ay kinakain ang lahat ng natitira. Ganoon pa man, dahilan sa ang mga tao ay maingat at nagtrabaho ng mabigat, ang kamalig ay may imbak na sapat na pagkain na tumagal hanggang sa taglamig.

⁶ A new granary was built in the village. It held food during two winters. And then the drought came. The fields produced little grain. In the fall, few berries were found in the forest because Bear was taking almost everything for himself. Deer and Elk were eating all that was left. Still, because the people had been careful and worked hard, the granary held enough food to last them for the winter.

⁷  Nang isang gabi, bago ang Oso ay handa sa pagtulog para sa taglamig, kanyang winasak ang pinto ng kamalig. Kinain niya ang karamihan ng pagkain. Matapos makaalis ang Oso, Ang Usa at Elk ay pinuno rin ang kanilang tiyan.

⁷ Then one night, just before Bear was ready to go to sleep for the winter, he smashed the granary door. He ate much of the food. After Bear left, Deer and Elk also filled their bellies.

⁸  Sa panahon ng lamig, sobrang taglamig, nang ang bawat isa ay gutom, ang matalinong mama ay naisip muli ang tungkol sa bakal na kahon na nasa bakal na kalsada. Sigurado, siya ay nagpasya, na mayroong paraan upang ito ay madala sa nayon. Posible kaya na ang problema ay yaong pagtigil nila upang magpahinga bawat pagkakataon matapos galawin ang bakal na kahon sa maikling distansiya?

⁸ During the cold, hard winter, when everyone was hungry, the wise man thought again about the iron box on the steel road. Certainly, he decided, there must be a way to move it to the village. Was it possible that the problem had been that they had stopped to rest each time after moving the iron box only a short distance?

⁹  Sa unang bahagi ng tagsibol, ang matalinong mama ay may plano. Isinama niya ang apat na mga bata pang kalalakihan sa bakal na kahon na may mga gulong. Ang bawat tao ay nauuna sa kaniyang asno (donkey).

⁹ Early the next spring, the wise man had a plan. He took four young men with him to the iron box on wheels. Each man led his donkey.

¹⁰  Ang mga tao ay unang itinali ang mahabang lubid sa harapan ng bakal na kahon. Pagkatapos pumutol sila ng mataas na punong-kahoy para sa poste at iniayos na pataas. Kanilang itinapon ang lubid sa taas ng poste. Sa bandang huli, itinali nila ang mabigat na mga malalaking bato sa dulo ng lubid. Alam ng matalinong mama na ang lubid ay humihila sa bakal na kahon bagamat ito ay hindi pa gumagalaw. Sunod, ang matalinong mama ay iginuwarnasyon ang mga donkey sa bakal na kahon upang ito ay makapaghila din. Sa huli, ang matalinong mama at ang apat na taong mga bata pa ay itinulak sa buo nilang makakaya. Ang bakal na kahon ay unti-unting nagsimulang gumalaw.

¹⁰ The men first tied a long rope to the front of the iron box. Then they cut a tall tree for a pole and stood it upright. They threw the rope over the top of the pole. Finally, they fastened heavy rocks to the end of the rope. The wise man knew that the rope was pulling on the iron box even though it was not yet moving. Next, the wise man harnessed the donkeys to the iron box so that they could also pull. Finally, the wise man and the four young men pushed as hard as they could. The iron box slowly began to move.

¹¹  Subalit ang plano ng matalinong mama ay iba sa planong dati ng mga naninirahan sa nayon. Siya at ang mga kalalakihang bata pa ay hindi tumigil upang magpahinga. Manapa’y, kahit matapos na ang mabigat na mga malalaking bato ay nakarating sa lupa, ang mga tao ay patuloy na nagtulak sa bakal na kahon.

¹¹ But the wise man's plan was different from the villagers' plan before. He and the young men did not stop to rest. Instead, even after the heavy rocks had reached the ground, the men kept pushing the iron box.

¹²  Ang bakal na kahon na may mga gulong ay ginawa ang inisip ng matalinong mama na gagawin. Mas mahaba ang kanilang pagtutulak, mas mabilis ang paggalaw ng bakal na kahon. Hindi na nila kinakailangang magtrabaho ng sobrang bigat upang panatilihin ito gumugulong matapos itong magsimulang gumalaw.

¹² The iron box on wheels did just what the wise man thought it would. The longer they pushed, the faster the iron box moved. They did not need to work as hard to keep it rolling once it began to move.

¹³  Alam ng matalinong mama na kung ang lahat ng mga tao sa nayon ay magsasama-samang magtatrabaho, ay maililipat nila ang bakal na kahon sa nayon. Alam niya na sila ay kinakailangang magtrabaho na puspusan upang ang bakal na kahon ay magsimulang gumalaw. Pagkatapos na ito ay gumalaw ang ilan ay makapagpapahinga at ang iba ay magtutulak. Kung sila ay hindi titigil, dahan-dahan nilang madadala ang bakal na kahon sa kanilang nayon.

¹³ The wise man knew that if all of the village men would work together, they could move the iron box to the village. He knew that they would all need to work very hard to get the iron box to start moving. Then once it was moving some could rest and others could push. If they did not stop, they could slowly move the iron box to their village.

¹⁴  Sa taong susunod, ang kanilang pagkain ay ligtas mula sa Oso.

¹⁴ The next year, their food would be safe from Bear.

¹⁵  Kung ikaw ay nagsisimula ng pag-aaral ng Ingles sa Spoken English Learned Quickly, alam mo na ang pag-aaral ng ano mang wika ay mahirap. Kinakailangang magtrabaho ka ng mahirap sa loob ng dalawa o tatlong linggo at magiging parang walang ano mang nangyayari. Subalit, ang pag-aaral ng pagsasalita ng Ingles ay halos kapareho ng pagtutulak ng mabigat na sasakyan sa riles ng tren. Kailangan ang maraming pagpupunyagi sa una. Subalit kung ikaw ay mananatili ng pagtatrabaho, makikita mo ang palaki ng palaking pag-angat.

¹⁵ If you are beginning to study English with Spoken English Learned Quickly, you know that learning any language is difficult. You may work hard for two or three weeks and it will seem like nothing is happening. However, learning to speak English is much like pushing a heavy car on a railroad track. It will take much effort at first. But if you keep working, you will see more and more progress.